Nauczanie Blokowe

  • Fundamentem kształcenia jest „Podstawa programowa kształcenia ogólnego dla czteroletniego liceum ogólnokształcącego i pięcioletniego technikum” obowiązująca od 2018 roku.
  • Dokument ten tworzy programowo wspólną całość.
  • „Umożliwia zdobycie różnorodnej wiedzy, kwalifikacji, umiejętności, a następnie ich doskonalenie, lub modyfikacje otwierając proces uczenia się przez całe życie”.

Najważniejsze cele kształcenia z podstawy programowej kształcenia ogólnego :

  • Wiedza jako podstawa kształtowania umiejętności i kompetencji.
  • Doskonalenie umiejętności myślowo-językowych np.(formułowanie pytań i problemów, uzasadnianie, wyjaśnianie, klasyfikowanie, wnioskowanie, definiowanie, posługiwanie się przykładami.
  • Integrowanie wiedzy z różnych przedmiotów.
  • Formułowanie i uzasadnianie samodzielnych sądów.
  • Łączenie zdolności logicznego i krytycznego myślenia z kreatywnością.
  • Kształtowanie pasji poznawania świata i praktycznego zastosowania wiedzy.
  • Świadome i częste wykorzystywanie nowoczesnych technologi informacyjno-komunikacyjnych na każdym przedmiocie.
  • Umiejętność samodzielnego docierania do informacji, selekcjonowanie ich, syntezowanie oraz wartościowanie.
  • Edukacja medialna (właściwy odbiór i wykorzystanie)
  • Książka szkolna jest zazwyczaj traktowana jako podstawowe źródło wiedzy ucznia, zaś zawarta w niej strategia dydaktyczna, jako gwarancje osiągnięcia sukcesu edukacyjnego. Tymczasem żaden podręcznik nie jest (i nie może być!) idealnie dopasowany do potrzeb konkretnej grupy uczniów. Może on wspierać i uzupełniać pracę nauczyciela...

Problemy w nauczaniu i realizacji podstawy programowej.

  • Schematyzm w nauczaniu.
  • Zbyt mała liczba godzin, aby zrealizować teorię i kształcić kompetencje i umiejętności.
  • Zbyt duży nacisk na wiedzę i teorię.
  • Uczeń nie ma „prawa” : zabierać głosu, wyrażać swoich myśli, opinii, przeżyć, dyskutować.
  • Archaiczne metody nauczania ; metoda podająca nadal dominuje w naszym systemie nauczania.
  • Rzadkie stosowanie cyfrowych, aktywizujących, kreatywnych, inspirujących, „otwartych” metod nauczania
  • Często podręcznik jest dla nauczyciela na piedestale.
  • Nauczanie w przeważającej części w ławkach, w sali, w szkole.

Dlaczego nauczanie blokowe?

  • Nauczanie blokowe jest odpowiedzią na niektóre zdiagnozowane problemy w edukacji oświatowej.
  • Charakteryzuję się uniwersalnym podejściem do wszystkich celów edukacyjnych (wiedza, kształcenie umiejętności, wychowanie).
  • Zmusza do holistycznego, a nie tylko przedmiotowego podejścia do danego zagadnienia.
    • samodzielne opracowanie zagadnienia (tematu) przez uczniów.
    • wyciąganie wniosków i ewaluowanie pomysłów.
    • kształcenie kompetencji proinnowacyjnych
    • uczniowie do wniosków dochodzą sami
    • korzystanie z wielu źródeł
    • szukanie rozwiązań w realnym życiu (sytuacjach, problemach)
    • rozwiązywanie problemów poprzez tworzenie konkretnych, funkcjonalnych materiałów (np. założenie fundacji, stworzenie filmu, napisanie biznesplanu itp.).
    • wysoki poziom trudności zadania, zmuszający do poszukiwania w wielu źródłach.
  • Wieloaspektowe, wielokontekstowe podejście do problemu, pozwala na zdobycie sporej wiedzy, a przede wszystkim uczy kreatywności (najważniejsza cecha pożądana u pracowników przez pracodawców).
  • Rozwój osobisty w wielu dziedzinach np.: (naukowej, interpersonalnej, społecznej, psychologicznej itp.)

Nauczanie blokowe – na czym polega?

„Wszyscy uczniowie powinni poznawać świat całościowo, nie poprzez pryzmat dyscyplin naukowych.”.( Jarosław Pytlak)

Nauczanie blokowe, będziemy wprowadzać stopniowo, aby proces ten przebiegał profesjonalnie i sprawnie.

Nauczanie blokowe – „...jest sposobem organizacji procesu dydaktycznego, który polega na łączeniu treści przedmiotów pokrewnych, w różnego rodzaju cykle tematyczne. Służy osiąganiu celów podstawy programowej poprzez pokazywanie ścisłych związków pomiędzy przedmiotami.”(Agnieszka Kaczorowska-Żydek; eduscience.pl)

Nauczanie blokowe 

jest powszechnie stosowane w wielu krajach, w których edukacja oceniana jest na najwyższym poziomie np. Dania, Holandia, Finlandia, Stany zjednoczone. Od września 2020 roku wprowadzamy blok humanistyczny.

Blok humanistyczny

  • Połączenie pokrewnych dyscyplin naukowych: j.polski, historia, filozofia, sztuka, muzyka.
  • Celem tak zorganizowanego bloku jest nauczanie odnajdywania powiązań, rozumienie funkcji kontekstów w rozumienie otaczającego świata.
  • Uczeń staje się „... świadomym, zaciekowionym, twórczym uczestnikiem i odbiorcą kultury” .
  • Nauka zagadnień z tych przedmiotów odbywa się równolegle.
  • Na zajęciach z tych przedmiotów nauczyciele realizują tą samą epokę; tworzą bloki tematyczne

Uczniów uczymy mnóstwa dat, faktów, nazw definicji i nazwisk.
Zapominamy, że komputer stał się przedłużeniem naszego umysłu.
W parę sekund odnajdziemy potrzebną nam informację, nawet poprzez polecenia głosowe....

 

Przykłady:

Temat : Narodziny nazizmu w Niemczech

Treść:

  • Głównym twórcą idei nazistowskiej był Adolf Hitler, który Niemcom przyznawał status „nadludzi”"(Historia)
  • Uczeń poznaje sylwetkę Fryderyka Nietzschego i założenia jego filozofii „Nad człowieka”(filozofia)
  • Filozofia Nietzschego znajduje odbicie w I etapie twórczości L. Staffa, który realizuje ją w wierszach pt. „Kowal” (J. Polski)

Problem : Czy systemowe, filozoficzne uwarunkowania mogą być usprawiedliwione dla zbrodni nazistowskich?

Nazista przed sądem

Metody pracy z uczniami :

  • Uczniowie wcielają się w rolę prawników( oskarżycieli, obrońców), sędziów, w grupach przygotowują argumenty( w oparciu o treści), mowy, prezentacje.
  • Przeprowadzenie rozprawy sądowej.

Źródła:

„Podstawy nauczania blokowego” Jarosław Pytlak
„Programy nauczania  -  kilka przykładów ze świata”; nauczyciel.wsipnet.pl
„Nauczanie blokowe” Agnieszka Kaczorowska – Żydek; eduscience.pl
„Scenariusze lekcji w nauczaniu blokowym” Agnieszka Macek